Waarom is ontspannen zo moeilijk? Een blog over niksdoen

Augustus. Na een hoop regen doet de zon weer goed zijn best. Er liggen hier sandalen en dichte schoenen door elkaar in de gang, naast zomerjassen en zandkorrels. Ben jij weer terug van vakantie en staat er een nieuw schooljaar met hectische ochtendruns voor de deur, terwijl je voor je gevoel gisteren je out-of-office aanzette? Krijg je daar lichte paniek van? No worries. Gewoon even nietsdoen kan ook. Toch?

Waarom voelt ontspannen zo moeilijk? Waarom is het idee van “gewoon even niks doen” voor veel moeders (of mensen überhaupt!) haast ongrijpbaar? Terwijl ze dit in andere landen toch heel anders lijken te doen. Sommige van onze internationale buren hebben ontspanning tot kunst verheven: de kunst van het nietsdoen.

Hoe andere culturen ontspanning omarmen:

  • Afrika: Pole pole (Kenia)
    Toen ik in Kenia was, twintig jaar geleden alweer, zag ik voor het eerst in hoe anders andere culturen omgaan met bezig zijn, op pad gaan en werken. Pole pole (spreek uit: poh-lee, poh-lee) betekent: rustig aan. Geen haast. Geen stress. Tijd is er in overvloed. In sommige Afrikaanse culturen is het onbeleefd om ergens te snel naartoe te lopen. Haast wordt gezien als een teken dat je je verbinding met jezelf kwijt bent of je jezelf niet onder controle hebt.

In Afrika wordt haast wordt gezien als een teken dat je je verbinding met jezelf kwijt bent.

  • Italië: Dolce far niente
    Letterlijk: vertaald is dit het zoete van het nietsdoen. En daarin zit meteen de eerste les: Italianen zien nietsdoen als ‘zoet’, zacht, fijn. Als een toetje. Als iets waarvan je met kleine hapjes geniet. Niet iets wat pas mag als je to-do lijst af is. Of iets waar je je schuldig over moet voelen.
  • Spanje: Siësta
    Een siësta is meer dan een middagdutje. Het is een uurtje of twee rust als het heetst van de dag toeslaat. De supermarkt is dicht, net als de gordijnen. Maar eerst is er de lunch, lekker loom en uitgebreid, het liefst met elkaar. En dan een dutje. Welke moeder wil dit niet?!

En zo zijn er nog veel meer voorbeelden: mañana in het Caribisch gebied, joie de vivre in Frankrijk, sesta in Portugal, sabai sabai in Thailand…

“Vanavond geopend”… bye!

Waarom wij ontspanning zo moeilijk vinden

  • Noordwest-Europa: Productief zijn is een sport
    We zijn verslaafd geraakt aan ‘dingen doen’. Aan efficiënt zijn. Aan to-do-lijstjes. Überhaupt aan lijstjes! We vullen pauzes met scrollen. “Even niks doen” voelt nutteloos. Lui. Iets waar je spijt van hebt, want er is nog zoveel te doen. Zelfs onze ontspanning moet iets opleveren: die yogales moet je kalmeren. Dat boek moet inspireren. De wandeling? Om je stappendoel te halen! Wij zien het dagelijks leven als multitask-marathon.

Dat ontspannen zo moeilijk is ligt niet aan jou; het is een onderdeel van onze cultuur, het is een natuurlijke manier van leven geworden, zoals ‘manana manana’ dat voor de Arubanen is. Maar het goede nieuws is ook: zoals dit onze gewoonte is geworden, kun je ook een andere aanpak in je leven implementeren.

En dat is dan geen to do, maar een to not do!

Relax tips moeders: hoe leer je niksdoen?

Tips voor moeders die liever plannen dan pauzeren

Oké, leuk idee Anja. En fijn al die siësta’s en zoete niksmomenten, maar hoe dan? Er moet gewoon eten op tafel komen. Je kan misschien max een uur lunchen voor er een nieuwe meeting begint. Je kids roepen al “mamaaaa” als je 20 sec alleen op de wc zit! En als je probeert de wasmand op magische wijze nu eens niet te laten uitpuilen? Hier mijn tips, die voor mij net zo nodig zijn als voor jou!

1. Plan je niksdoen in (ja, echt)

Verwerk nietsdoen in je agenda. Blok een kwartier of twintig minuten. Noem het desnoods ‘hersteltijd’ of ‘strategiemoment’ als je je dan minder schuldig voelt. Maar zet het op de agenda. Doe alsof je een meeting hebt met je innerlijke Italiaanse nonna. En ja, dit klinkt zo tegenstrijdig als maar kan: een rustmoment moet je toch helemaal niet plannen? Ik snap het, maar je moet iets doen om je gewoontes te doorbreken!

2. Kies een plek om te niksen

Een stoel bij het raam. Een ligstoel op het balkon. Een hoekje op zolder. Geen was, geen speelgoed, geen to-do lijst in zicht. Jouw plekje.

3. Laat schermen liggen

Oh die telefoon hè! Wat een zegen en vloek. Probeer tijdens je rustmomentje niet te scrollen. Niet te appen. Ga gewoon zitten. Kijken. Hernoem Instagram op je telefoon ‘Instant onrust’ of ‘Plaaggeest’. Want dat is het toch?

4. Doe het klein

Nietsdoen hoeft niet een hele middag te duren (mag wel!). Begin met drie minuten. Zet een timer als dat nodig is. Zeg hardop: “Ik doe nu even niks”. Dat voelt eerst stom. En dat is oké. Verandering voelt eerst altijd raar! Tip: 5 manieren om meer rust te ervaren.

5. Doe samen… niks!

Neem je kinderen mee in je leerproces. Ga samen op het kleed liggen en staar naar het plafond. Zeg dat dit een ‘rustmoment’ is. Doe wie het langst stil kan blijven (afhankelijk van de aard van je kids zal je winnen of niet: maar je probeert het!).

6. Omarm de manãna-mentaliteit

Moet alles nu? Vandaag? Perfect? Nee. Echt niet. Maak van “dat komt later wel” een dagelijkse mantra. Zeg het vaak hardop, dan wordt het steeds meer iets van jullie hele gezin.

Tijd voor jezelf als mama

Laten we niet vergeten: je mag rusten. Dat vind ik zelf best lastig. Ik denk vaak dat ik eerst “dit, dit en dit” gedaan moet hebben voor ik mag gaan zitten. Maar dit slaat natuurlijk nergens op! Je hoeft geen toestemming te vragen aan een onzichtbare productiviteits-politie. Ik ben niet pas een goede moeder als ik alles aan kant gemaakt heb.

Kinderen hebben niet een perfecte moeder nodig. Of een perfect gladgestreken huis. Ze hebben een moeder nodig die ook even zit. Die laat zien dat niksdoen óók iets nuttigs is. We worden er kalmere, meer-ontspannen moeders van. En daar hebben jij én je gezin, maar ook je vrienden en je werk absoluut profijt van.

Tot de volgende! 👋

Ps. Ga je nog of ben je nog helemaal niet terug van vakantie? Lees dan deze 10 tips om écht tot rust te komen op vakantie.

Reageren? Dat vind ik super!

Ik ben Anja

Welkom op mijn blog! Sinds 2017 schrijf ik hier over mijn zoektocht naar eenvoud: eerst door te ontspullen en minimalisme, nu vooral over leven met aandacht, de seizoenen beleven en een snuf #momlife. Als getrouwde moeder van drie probeer ik het dagelijkse leven met plezier en aandacht vorm te geven. Wat leuk dat je er bent!

Let’s connect