“Jezelf terugvinden” als je het even niet meer weet

Dit is een artikel voor bij een kopje thee, koffie of – heck yeah – een wijntje. Neem er lekker de tijd voor.

“Ik moet het weer even op een rijtje krijgen allemaal”
“Het voelt een beetje alsof ik de weg kwijt ben”
“Ik weet het gewoon eventjes niet meer”
“Ik kan het niet uitleggen, maar het voelt gewoon niet goed”
“Dit voelt gewoon niet als mij

De onbeduidende situatie waar je soms in kunt zitten. Moeilijk te omschrijven, maar het gevoel herken je vast. Het is een onbestendigheid, een niet-weten waar je goed aan doet. Het kan gebeuren als je niet in een onprettige relatie zit, als je twijfelt over je baan of carrière, en zelfs als alles geweldig goed lijkt te gaan en er toch iets knaagt: is dit het nou?

Regelmatig wordt dat omschreven als “je bent jezelf niet”. Of soms: alsof je op een uitgestippelde route/weg bent, en je bent er van afgedwaald: je moet jezelf weer even terugvinden. Beide zijn het vreemde gezegden. Natúúrlijk ben je jezelf (er is niet ineens iemand anders op je werkplek verschenen) en je leven is geen vooropgezet pad wat je verplicht moet volgen.

Maar de beeldspraak begrijpt iedereen.

Persoonlijke groei

Jezelf terugvinden impliceert dat je jezelf eerst wél te pakken had. Of “gevonden had”? Ik ben net 36 en ik kan je vertellen, ik heb slechts één keer het gevoel gehad dat ik het voor elkaar had in m’n leven (voor de buitenwereld dan) – en ik was er doodongelukkig onder.

Jezelf vinden klinkt ook vreemd in mijn oren. Alsof het een actieve zoektocht is en je pas klaar bent als je… ja, wanneer eigenlijk? Wanneer ben je dan bij de finish? Wanneer heb je jezelf eigenlijk gevonden?

Dit jaar is een jaar vol zelfontwikkeling en groei voor mij gebleken. Met vallen en opstaan, zowel bewust en – dank corona – onvrijwillig. Ik denk dat dat juist zo het beste gaat; niet altijd leuk, soms zelfs heel verdrietig, pijnlijk of zwaar. In die golven leer je jezelf kennen; en bij tegenstroom waarschijnlijk nog het meest.

Jezelf vinden of terugvinden slaat nergens op. Je bent geen oude munt in een portemonnee op zolder. Geen los recept achterin een kookboek. Geen enkele sok. Geen verloren voorwerp. Geen gevonden voorwerp.

Jezelf vinden? Nee, je bent ook niet verdwaald of zoek. Er is geen Michelin- of Rand McNally kaart die je mist (of voor de centennials: geen Google Maps) om op je bestemming te komen. Wie je bent ís wie je NU bent: iemand die soms haar/zijn leven op de rit heeft, en iemand die daar soms vraagtekens bij zet.

Die vraagtekens (Doe ik het wel goed? Hoort dit erbij? Moet ik hiermee doorgaan? Ik twijfel over…?), die lijken uit onszelf te komen, maar vaker zijn ze ingegeven door de buitenwereld. De persoon die we echt zijn kan soms begraven liggen onder meningen van anderen. Is stoffig door de conditionering. De cultuur waarin we opgegroeid zijn. De opvoeding die we genoten (of niet zo genoten) hebben.

Wie ben ik?

Jezelf terugvinden bestaat niet. Jezelf leren kennen en -vooral- leren accepteren en waarderen wel. En net als met het leren kennen van anderen, gebeurt dat alleen als je daar bewust de tijd voor neemt. Dan leer je het verschil tusen wat je intuïtie zegt (wat goed is voor jou) en bijvoorbeeld trauma’s die je een andere kant op trekken.

Dan leer je dat je onnauwkeurige conclusies hebt getrokken als kind, die rotsvaste – maar onjuiste! – overtuigingen zijn geworden over wie je bent. En uiteindelijk leer je jezelf – beetje bij beetje – waarderen. Juist mét die hele geschiedenis, met al die positieve en negatieve levenservaring achter je kiezen.

Jezelf leren kennen als volwassene is een intern proces. Geen weg die je moet gaan met begin- en eindpunt. Het is een deepdive in jezelf. Het is afleren, opgraven, herinneren wie je was voor de beïnvloeding van buitenaf. Daar is geen routekaart voor. Geen Google Maps. Je bent geen eindbestemming,

Je bent nooit een volmaakt “af” persoon, die zichzelf volledig kent. De gevoelens van hierboven zijn daar een testament van. Zie daarom de momenten waarop je roerloos of stuurloos bent niet als iets negatiefs: ze zijn net zo belangrijk als de momenten waarop je het gevoel hebt wel te weten hoe de wereld in elkaar zit.

Als je de volgende keer zegt: “Ik weet het even niet meer.” Zeg er dan achteraan: “Mooi!” en vergeet niet te glimlachen.

xoxo,
Anja

Fotocredits: Dan Freeman